Zelf openbaar groen beheren
Algemeen
Wil je zelf (of samen met je buren) een stuk openbaar groen anders inrichten en zelf onderhouden? Op heel veel plekken kan dat. Dat noemen we zelfbeheer. We vinden het fijn als je op die manier wilt bijdragen aan een mooie en prettige woonomgeving. Voorbeelden zijn geveltuintjes, boomspiegels, groenstroken, plantsoenen en (versteende) pleintjes. Hier lees je hoe dat werkt.
Zelfbeheer
Bij zelfbeheer blijft de gemeente eigenaar van de grond. De plek blijft openbaar en toegankelijk voor iedereen. Zelfbeheer betekent dus niet dat de grond privé wordt. Je helpt mee met het onderhoud en zorgt ervoor dat de plek netjes, veilig en bereikbaar blijft.
Zelfbeheer
Planten in boomspiegels
Planten in een stuk open grond rond de stam van een boom.
Groenstrook en plantsoen
Een moestuin, ecologische tuin of ontmoetingsplek in een groenstrook.
Pleintje en verharding
Zelf een plek vergroenen en beheren waar eerst bestrating ('verharding') was.
Zelfbeheertegel
Deze beheertegel ligt in de bestrating waar bewoners de plek zelf beheren.
Stoppen met zelfbeheer
Wil je niet meer zelf beheren of het overdragen aan buren? Laat het weten.
Geveltuintje
Een geveltuintje is een strook planten tegen de muur van een huis zonder voortuin. Door de rij stoeptegels die direct tegen de gevel aanligt te vervangen door tuingrond met plantjes, breng je meer kleur in de straat.
Dit moet je weten
-
- Een geveltuintje is maximaal de lengte van je eigen gevel.
- Voetpaden en stoepen blijven bruikbaar ook voor mensen met een beperking, rollator, kinderwagen of rolstoel (minimaal 1,20 meter vrije ruimte).
- Blijf op minimaal 90 cm afstand van een lantaarnpaal.
- Zorg dat straatnaamborden, verlichting, verkeersborden, huisnummers en dergelijke zichtbaar blijven.
- Je betaalt de kosten voor de aanleg en het onderhoud zelf.
- Je mag geen bomen planten.
- Kies geen prikkende struiken.
- Planten mogen niet over de stoep hangen of hinder veroorzaken aan voorbijgangers.
- De overgang tussen de geveltuin en de stoep moet je netjes en stevig afwerken. Zo kan de bestrating niet verzakken of uitspoelen. Gebruik dus een vlakke kantopsluiting, bijvoorbeeld een stoepbandje, hergebruikte klinkers uit de stoep of een stalen kantopsluiting, zoals cortenstaal.
- Zorg ervoor dat de hoogte van de overgang gelijk blijft aan het omliggende maaiveld of het niveau van bestrating.
- Je mag er geen materialen of afval opslaan.
- Je mag er geen dieren houden.
-
- Je onderhoudt het groen met de beste intenties. Denk aan snoeien van planten, water geven of zwerfafval verwijderen.
- Je zorgt zelf voor gereedschap.
- Je gebruikt geen chemische bestrijdingsmiddelen.
-
- De gemeente blijft eigenaar van de grond.
- Je geeft de gemeente en nutsbedrijven altijd toegang tot kabels en leidingen die onder de grond liggen.
- Zijn werkzaamheden aan kabels en leidingen nodig onder je tuin? Dan is de gemeente of netbeheerder niet verantwoordelijk voor beschadiging of (tijdelijke) verwijdering van je geveltuin.
- Ga je verhuizen of stoppen met het zelfbeheer? Meld dat bij de gemeente of draag het beheer over aan de nieuwe bewoner.
Planten in boomspiegels
Een boomspiegel is het stuk open grond rond de stam van een boom, waardoor de boom water en zuurstof kan opnemen. De gemeente laat de boomspiegels onbegroeid. Maar je mag een of meerdere boomspiegels in je straat opfleuren met plantjes en het beheren.
Dit moet je weten
-
- De kosten voor beplanting betaal je zelf.
- Het groen plant je buiten de eventueel aanwezige watergeefrand.
- Je mag geen bomen planten.
- Je plant geen klimplanten of overblijvende houtachtige planten.
- Gebruik alleen de bovenste laag grond in de boomspiegel. Maak deze voorzichtig los zonder te graven.
- Wees voorzichtig met de boomwortels. Beschadig ze niet.
- Houd de randen van de boomspiegel vlak. Maak geen opstaande randen, stenen, hekjes, paaltjes of andere afzettingen rondom de boomspiegel. Dit voorkomt struikelgevaar en is beter voor de boom.
- Zorg ervoor dat de hoogte van de overgang gelijk blijft aan het omliggende maaiveld of het niveau van bestrating.
- Zorg dat er geen planten of klimplanten tegen de boomstam omhoog groeien. Daarmee blijft de stamvoet van de boom vrij.
- Eventueel kun je de boomspiegel vergroten. Je mag alleen stenen weghalen na toestemming van de gemeente.
-
- Je onderhoudt het groen met de beste intenties. Denk aan snoeien van planten, water geven of zwerfafval verwijderen.
- Je zorgt zelf voor gereedschap.
- Je gebruikt geen chemische bestrijdingsmiddelen.
- Je voert geen werkzaamheden uit aan bomen. Dit doet de gemeente.
- Ga je verhuizen of stoppen met het zelfbeheer? Meld dat bij de gemeente.
-
- De gemeente blijft eigenaar van de grond.
- Je geeft de gemeente en nutsbedrijven altijd toegang tot kabels en leidingen die onder de grond liggen.
- Zijn werkzaamheden aan kabels en leidingen nodig onder de boomspiegel? Dan is de gemeente of netbeheerder niet verantwoordelijk voor beschadiging of (tijdelijke) verwijdering van de boomspiegel.
- Ga je verhuizen of stoppen met het zelfbeheer? Meld dat bij de gemeente of draag het beheer over aan de nieuwe bewoner.
Aanmelden boomspiegel
Ja, ik wil een boomspiegel beheren!
De gemeente reageert binnen 2 weken op de aanvraag.
Groenstrook of plantsoen
Een grotere groenstrook, moestuin of plantsoen kan een groep buurtgenoten ook in zelfbeheer nemen of er een moestuin, ecologische tuin of ontmoetingsplek van maken. Dat heeft mogelijk gevolgen hebben voor het gebruik en bezoek van het gebied. Daarom is het belangrijk om vooraf een goed plan te maken. De gemeente helpt je daar graag bij.
Dit moet je weten
-
- De gemeente beoordeelt de aanpassingen in het plan.
- Je mag geen bomen planten.
- Bewoners die het gebied gaan beheren en/of omvormen betalen zelf de kosten voor aanleg en het zelfbeheer.
- Buurtgenoten moeten het eens zijn met de nieuwe inrichting of de aanpassing van het beheer. Ook als ze niet meehelpen. Je moet deze instemming aantonen met een handtekeningenlijst.
- Planten mogen niet over de stoep hangen, prikken of hinder veroorzaken aan voorbijgangers.
- Alles moet goed bereikbaar en bruikbaar blijven. Zorg dat er geen hinder is voor voetgangers, rolstoelgebruikers, rollators, kinderwagens of ander gebruik van de openbare ruimte.
- Je mag geen hek plaatsen of andere afscheidingen zoals hagen die toegang of zicht op het groenvak ontnemen of doorgang belemmeren.
- Je mag er geen materialen of afval opslaan.
- Je mag er geen dieren houden.
-
- Je onderhoudt het groen met de beste intenties. Denk aan snoeien van planten, water geven of dode planen of zwerfafval verwijderen.
- Je zorgt zelf voor gereedschap.
- Je gebruikt geen chemische bestrijdingsmiddelen.
- Je voert geen werkzaamheden uit aan bomen. Dit doet de gemeente.
- Je sluit met de gemeente een overeenkomst voor het beheer. Deze overeenkomst is minimaal voor 1 jaar.
-
- De gemeente blijft eigenaar van de grond.
- Het groen blijft openbaar. Dit betekent dat iedereen er gebruik van kan maken en er mag komen. Iedereen mag dus bijvoorbeeld vruchten plukken in de gezamenlijke buurtmoestuin.
- De gemeente, nutsbedrijven en aannemers moeten altijd bij kabels, leidingen en andere voorzieningen kunnen.
- Door werkzaamheden kan het nodig zijn dat we in de groenstrook of het plantsoen moeten graven. Daarbij kunnen we beplanting beschadigen of verwijderen.
- Vooraf informeren over werkzaamheden lukt niet altijd, bijvoorbeeld bij storingen of spoedwerkzaamheden.
- Na de werkzaamheden laten we de plek weer veilig en vlak achter. Zelf aangebrachte beplanting zetten we alleen terug of herstellen we alleen als dat mogelijk is.
- De gemeente vergoedt schade aan zelf aangebrachte beplanting niet. Het opnieuw aanplanten is voor rekening en risico van de bewoners.
Aanmelden groenstrook
Ja, ik wil een groenstrook of plantsoen beheren!
Wat je moet meesturen:
- Een lijst van namen en adressen van buurtgenoten die willen beheren
- Een lijst met namen en handtekeningen van buurtgenoten die het eens zijn met het plan
De gemeente reageert binnen 2 weken op de aanvraag.
Pleintje en verharding
Wil je een plek in beheer nemen waar nu nog bestrating ('verharding') is? We willen Amersfoort graag vergroenen. De stad beter bestand maken tegen harde regenbuien en hete en/of droge periodes in de zomer. Ideeën voor ‘stenen er uit en groen er in’ (Operatie Steenbreek) ondersteunen we graag.
Het maken van groene plekken van pleintjes en verhardingen is wel maatwerk. We moeten ook ruimte houden om te parkeren en misschien liggen er onder de verharding nog allerlei kabels en leidingen. Zo maar graven kan dan niet.
Dit moet je weten
-
- Je hebt een goed idee om het groen in de buurt aantrekkelijker te maken en wilt dat zelf gaan onderhouden.
- Vraag je buren of zij het eens zijn met je idee en overleg of je het beheer samen kunt doen. Hiervan willen wij dan een lijst ontvangen met de namen en adressen van de buren die meedoen.
- Voldoet je idee aan de regels van het aanleggen? We maken samen afspraken over het beheer. Deze afspraken leggen we vast in een overeenkomst die we beiden ondertekenen.
- De overeenkomst is voor minimaal 1 jaar. Daarna kun je het zelfbeheer op elk moment stoppen.
- Je kunt beginnen. Waar nodig helpen we je bij de start. Daarna onderhoud je het groen zelf, zoals we met elkaar hebben afgesproken. De wijkbeheerder informeert de aannemer die de wijk onderhoudt, zodat jouw planten niet worden uitgetrokken of geschoffeld tijdens het reguliere onderhoud. De wijkbeheerder neemt 1 keer in de 2 jaar contact op om te horen hoe het gaat.
-
- Zorg dat straatnaamborden, verlichting, verkeersborden, huisnummers en dergelijke zichtbaar blijven.
- Je betaalt de kosten voor de aanleg en het onderhoud zelf.
- Je mag geen bomen planten.
- Kies geen prikkende struiken.
- Planten mogen niet over de stoep hangen, prikken of hinder veroorzaken aan voorbijgangers.
- Alles moet goed bereikbaar en bruikbaar blijven. Zorg dat er geen hinder is voor voetgangers, rolstoelgebruikers, rollators, kinderwagens of ander gebruik van de openbare ruimte.
- Je mag geen hek plaatsen of andere afscheidingen zoals hagen die toegang of zicht op het groenvak ontnemen of doorgang belemmeren.
- Je mag er geen materialen of afval opslaan.
- Je mag er geen dieren houden.
-
- Je onderhoudt het groen met de beste intenties. Denk aan snoeien van planten, water geven of dode planen of zwerfafval verwijderen.
- Je zorgt zelf voor gereedschap.
- Je gebruikt geen chemische bestrijdingsmiddelen.
- Je voert geen werkzaamheden uit aan bomen. Dit doet de gemeente.
-
- De gemeente blijft eigenaar van de grond.
- Je geeft de gemeente en nutsbedrijven altijd toegang tot kabels en leidingen die onder de grond liggen.
- Zijn werkzaamheden aan kabels en leidingen nodig onder het groen? Dan is de gemeente of netbeheerder niet verantwoordelijk voor beschadiging of (tijdelijke) verwijdering.
- Ga je verhuizen of stoppen met het zelfbeheer? Meld dat bij de gemeente of draag het beheer over aan de nieuwe bewoner.
Aanmelden Pleintje en verharding
Ja, ik heb een plan om een pleintje of verharding te vergroenen en te beheren!
De gemeente reageert binnen 2 weken op de aanmelding.
Zelfbeheertegel
Bij plekken waar bewoners zelf het openbaar groen verzorgen, legt de gemeente een zelfbeheertegel. Deze beheertegel komt in de bestrating bij het gebied dat bewoners zelf beheren. Daardoor ziet de groenaannemer van de gemeente dat hij de plantjes moet laten staan.
Stoppen met zelfbeheer
Wil je het stukje groen in zelfbeheer niet meer beheren? Laat het ons weten. We horen ook graag of er buurtbewoners zijn die het beheer willen overnemen.
Is er niemand die het overneemt, dan kan de gemeente het beheer weer terugnemen.
