Sta op tegen discriminatie

Volgens het College van de rechten van de mens is discriminatie mensen anders behandelen, achterstellen of uitsluiten op basis van persoonskenmerken. 

In Nederland geldt een verbod op discriminatie. Dit is staat in Artikel 1 van de grondwet. Bij discriminatie wordt iemand anders behandeld. Dat kan in een kleine opmerking zitten, dit noemen we ook wel microagressie. Dat is een kleine, vaak onbewuste opmerking of actie die iemand kwetst of uitsluit. Vaak zonder dat die persoon het doorheeft. Iemand vraagt dan bijvoorbeeld: "Waar kom je echt vandaan?" aan iemand die er anders uitziet. Het zijn kleine dingen, vaak gebaseerd op  achtergrond, geslacht, huidskleur of andere persoonskenmerken.

Een omstander, dat ben jij! 

Als je getuige bent van discriminatie bijvoorbeeld op straat, bij een feestje of op de sportclub, kan jouw reactie een verschil maken. Of je ingrijpt of iets doet, is een persoonlijke afweging die je vaak razendsnel maakt. 

Deze tips geven je handvaten om in te grijpen als je getuige bent van discriminatie:

1. Spreek je uit

Soms is het nodig om direct te reageren op discriminerend gedrag. Dit kan spannend zijn, maar een korte, duidelijke opmerking kan al een groot verschil maken.

• Zeg simpelweg: “Dit is niet oké.” Korte, bondige statements laten zien dat je de opmerking of actie niet accepteert.
• Vraag: “Waarom zeg je dit?”. Of: “Laat deze persoon met rust.”
• Als het nodig is, wees duidelijk: “Stop hiermee, dit is discriminatie.”

2. Leid af

• Stel een neutrale vraag aan het slachtoffer of de dader om de dynamiek te veranderen.
• Haal het slachtoffer uit de situatie door bijvoorbeeld te vragen of ze met je meelopen of je ergens bij kunnen helpen. 
• Creëer afleiding zodat de dader stop. Bijvoorbeeld door een gesprek te starten over iets totaal anders, of iets te laten vallen. 

3. Betrek iemand

Iemand anders betrekken kan zorgen voor een veiligere omgeving of dat de situatie stopt. Soms is het verstandig om niet alleen in te grijpen. 

• Schakel hulp in van anderen.
• Roep bijvoorbeeld een conducteur, beveiliger of docent. 
• Vraag omstanders om te helpen. 
• Overleg met het slachtoffer of hij/zij wil dat je de politie belt. 

4. Steun het slachtoffer

Discriminatie zorgt voor verwarring en emotie. Door steun te bieden, laat je het slachtoffer voelen dat diegene er niet alleen voorstaat. 

• Een simpele blik of knip geeft al erkenning en steun. 
• Spreek iemand aan na een situatie en vraag: “Gaat het? Kan ik iets voor je doen?”. Dit geeft ruimte om te delen en een gevoel van veiligheid te creëren. 
• Herhaal wat je zag: “Dat klonk niet oké, ik sta achter je.” Zo bevestig je dat de ervaring van de ander reëel en belangrijk is.
• Blijf bij de persoon zodat die zich niet alleen voelt.

5. Verzamel bewijs 

Bij discriminatie of straatintimidatie is het belangrijk om vast te leggen wat er gebeurt. Goed bewijs kan helpen om de situatie duidelijk te maken en actie te ondernemen.

• Leg vast wat er gebeurt.
• Maak een video of foto als dat veilig kan.
• Noteer details zoals tijd, plaats en een beschrijving van de dader.
• Deel bewijs alleen met toestemming van het slachtoffer. 

Ingrijpen kan best spannend zijn, zeker als je dit nog nooit hebt gedaan. Daarom is het belangrijk om te oefenen. Gemeente Amersfoort biedt daarom in september 2026 een aantal Omstanderstrainingen aan. Een training waarin je leert je uit te spreken tegen discriminatie. Om het slachtoffer te steunen en een sociale norm te zetten dat discriminatie niet wordt toegestaan. 

De trainingen zijn op:

• Donderdag 10 september, 18.30 – 21.30 uur
• Zaterdag 19 september, 10.00 – 13.00 uur

Ze vinden plaats in Amersfoort, de precieze locatie volgt. Aanmelden kan door een e-mail te sturen diversiteit@amersfoort.nl en is kosteloos. Kijk voor meer informatie over de organisatie achter de trainingen op het Kennisplatform Inclusief Samenleven.

Heb je het idee dat je zelf te maken hebt met discriminatie, of zie je het gebeuren? Maak een melding bij Discriminatie.nl. 

Ook bieden zij hulp en ondersteuning. Zodat jij er niet alleen voor staat. Als het nodig is, kunnen zij je ook juridisch advies geven over discriminatie.