Hout stoken is minder romantisch dan je denkt!

Wat is er nou gezelliger of romantischer dan een knisperende open haard of een houtkachel in koude en natte dagen? Veel mensen houden van een vuurtje. Of het nu in de houtkachel, open haard of vuurkorf is. Gemeente Amersfoort begrijpt die liefde. Ook snappen we dat afscheid nemen van je houtkachel, open haard, vuurkorf of (kolen) barbecue best moeilijk kan zijn. Toch zijn er genoeg gezonde redenen om ‘het uit te maken’. Voorgoed. Voor je eigen gezondheid en die van de mensen om je heen.

Met de campagne Hout stoken? Minder romantisch dan je denkt wil de gemeente mensen die hout stoken informeren over de risico’s voor hun eigen gezondheid en die van hun gezin en buren. Schone lucht, wie wil dat nu niet?

Op deze webpagina ligt het accent op mogelijke gezondheidsrisico’s van hout stoken. De campagne en informatie op deze website zijn afgestemd met GGD regio Utrecht.

Gezonde redenen om het uit te maken

Waar vuur is, is rook. En in rookgassen zitten ongezonde stoffen die je niet ziet maar wel inademt. De één heeft daar meer last van dan de ander. Maar gezond is het niet, voor niemand. Amersfoort heeft niet voor niets, samen met 46 andere gemeenten en het Rijk het convenant schone lucht ondertekend. Welke ongezonde stoffen adem je in als je lekker om het vuur zit of je houtkachel of open haard aansteekt?

Ongezonde stoffen in houtrook

Hoe gezellig een open haard ook is, er komen fijnstof en andere ongezonde stoffen vrij. Fijnstof kan problemen veroorzaken aan je longen, luchtwegen en hart en bloedvaten. Bij kinderen kan fijnstof de groei van de longen negatief beïnvloeden. Bij houtstook komen ook hele kleine stofdeeltjes vrij (ultrafijnstof). Deze ultrafijne deeltjes worden nauwelijks door je neus en luchtpijp gefilterd en komen zo diep in je longen terecht. Mensen die al longproblemen hebben of astmatisch zijn, hebben hier direct last van. 

'Een open haard stoot ongeveer evenveel fijnstof uit als een vrachtwagenrit van 580 KM (bij Parijs). Bij een houtkachel is de hoeveelheid fijnstof ongeveer gelijk aan een rit van 380 km. (Gebaseerd op geschatte uitstoot per kilo hout en de emissiecijfers van vrachtauto’s uit 2014)'

(Bron Vereniging Eigen Huis Magazine, oktober 2020)

In houtrook zitten ook PAK ‘s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en benzeen. Deze stoffen zijn kankerverwekkend. Ze komen ook uit de uitlaat van een auto en je ademt ze in bij het (mee)roken van een sigaret.

Afhankelijk van waarmee je hout stookt (open haard, houtkachel) en hoe je hout stookt kunnen er 3 tot 5 keer meer ongezonde stoffen in de lucht in huis komen.

    Meer verantwoord stoken

    Verschillende onderzoeken geven verschillende conclusies over de vraag hoe ongezond het stoken van hout is. Dit hangt ook af van hoe vaak je stookt, hoe je hout stookt (open haard, vuurkorf,  houtkachel) en bijvoorbeeld hoe je het vuur aanmaakt en (uit) laat branden. Ook het type houtkachel dat je gebruikt bepaalt de hoeveelheid ongezonde stoffen.

    Wat overeind blijft: Hout stoken is niet gezond en er komen altijd schadelijke stoffen vrij. Ook als je de rook niet ziet. ‘Schoon stoken’ bestaat eigenlijk niet. En (de geur van) de rook kan ook zorgen voor overlast bij buurtbewoners.

    Als je het vuur toch nog niet kan of wil uitmaken, stook dan zo goed mogelijk voor je eigen gezondheid en die van je gezin en je buren. Volg de tips van Milieu Centraal. Stook zo min mogelijk en check het RIVM stookalert voor de dagen dat het echt niet wijs is om te stoken omdat rook en ongezonde lucht blijven hangen. De houtkachelbranche biedt informatie over nieuwere en schonere houtkachels. Er zijn ook cursussen voor de fervente hout stoker om gezonder en met minder overlast een houtkachel te gebruiken.

    Ik heb er last van, wat nu?

    Veel hout stokers zijn zich niet bewust van de overlast die buren kunnen hebben. Daarom is de eerste stap om met buren in gesprek te gaan. Mocht je er samen niet uitkomen, meldt het bij de gemeente. De gemeente kan het niet verbieden maar neemt bij klachten die veel worden gemeld wel contact op. Ook wil de gemeente graag weten hoe groot de klachten zijn. Dus melden is belangrijk. Wil je weten hoe Sara uit Amersfoort dit heeft aangepakt, lees hier verder.

    Houtstook versus biomassa?

    En hoe zit het dan met de geplande biomassacentrales in Amersfoort? Een biomassacentrale stookt resthout, daarbij komen ongezonde stoffen vrij. Echter, fijne filters zorgen ervoor dat zo min mogelijk van deze schadelijke stoffen in de lucht terechtkomen. Hierdoor is bijvoorbeeld de fijnstof uitstoot van één biomassacentrale vergelijkbaar met de fijnstofuitstoot van 6 houtkachels, terwijl een biomassacentrale duizenden huizen van energie voorziet.

    Wat zeggen andere instanties over houtrook?

    GGD Leefomgeving geeft onder andere informatie over gezondheidsklachten die kunnen ontstaan door houtstook.

    Longfonds geeft informatie over ongezonde lucht en bijvoorbeeld het effect van houtstook op je longen, luchtwegen en gezondheid.

    Stichting Houtrookvrij is een belangenorganisatie die zich inzet voor minder houtstook en wetgeving op het gebied van hout stoken.

    RIVM geeft informatie over houtrook en gezondheid. Ook beantwoorden zij op hun website vragen over houtstook.

    Milieu Centraal is een onafhankelijke voorlichtingsorganisatie en geeft onder andere tips over hout stoken en het beperken van de overlast voor jezelf en je buren.

    Stichting Luchtfonds geeft een opsomming van wat wetenschappers wereldwijd zeggen over houtstook.

    Kenniscentrum Infomil – onderdeel van Rijkswaterstaat – is een voorlichtingscampagne gestart over de schadelijke effecten van houtstook.

    Hout stoken?

    Bekijk dan eerst even de Stookwijzer. Zo weet je wanneer het vuur beter uit kan blijven.

    Bekijk de Stookwijzer

    Overlast

    Heeft u last van houtrook in uw omgeving, overleg dan eerst met de stoker. Vaak veroorzaakt een stoker de overlast onbewust en handelt deze te goeder trouw.

    Lees verder

    Handhaving

    Door het ontbreken van duidelijke landelijke regels waarop gehandhaafd kan worden is het voor de gemeente erg lastig om tegen houtrookoverlast op te kunnen treden.

    Lees verder

    Meer weten over houtrook?

    AmersfoortDuurzaam.nl is hét nieuwe platform dat doorlopend wordt aangevuld met inspirerende en motiverende voorbeelden van duurzame inwoners en ondernemers in Amersfoort.

    Bezoek het platform