Bestrijding met Glyfosaat

Het is de gemeentelijke ambitie om zónder chemische bestrijdingsmiddelen de openbare ruimte te beheren. Omdat de Japanse duizendknoop (jdk) in Amersfoort op grote schaal voorkomt kan dit op het moment niet. Lees hierover meer in de vragen en antwoorden.

Wat is glyfosaat?

Glyfosaat (merknaam Roundup©) is een herbicide (onkruidbestrijdingsmiddel) dat er voor zorgt dat de behandelde planten bepaalde enzymen niet meer kunnen aanmaken en doodgaan door uitdroging of vitaminegebrek. Deze enzymen komen niet in dieren of mensen voor, het middel werkt dus niet op mensen of dieren. Het middel wordt al meer dan 30 jaar gebruikt in met name de land- en tuinbouw en door overheden (op verhardingen) om ongewenste kruiden te bestrijden. De gemeente Amersfoort gebruikt echter al sinds 2000 geen glyfosaat of andere bestrijdingsmiddelen meer in de openbare ruimte. De enige uitzondering hierop zijn het bestrijding van invasieve exoten en in situaties waar een direct omgevingsrisico ontstaat.

Meer informatie over glyfosaat en de geldende wet- regelgeving kunt u vinden op:

Is glyfosaat gevaarlijk voor mensen en/of dieren?

Dit is een lastige vraag. Op 15 maart 2017 heeft het European Chemicals Acency (agentschap van de Europese Unie) bekend gemaakt dat het middel niet kankerverwekkend is maar wel gevaarlijk is bij oogcontact. Daarnaast is het middel schadelijk voor al het waterleven (plant en dier). De gemeente Amersfoort zet het middel zeer terughoudend en selectief in. Mocht u in contact zijn gekomen met het middel, spoel en was het dan thuis goed af met zeep. Treedt er op de contactlocatie toch een (huid)reactie op, raadpleeg dan uw huisarts. Bij oogcontact altijd een arts inschakelen.

Is glyfosaat schadelijk voor het milieu?

Nadat het middel is ingezet duurt het 20 tot 100 dagen voordat het is afgebroken in kooldioxide en eenvoudige niet-organische bestanddelen. Deze restproducten zijn niet gevaarlijk. De invloed op het milieu is daarnaast zeer beperkt omdat het middel buiten het groei- en broedseizoen wordt ingezet. De gemeente Amersfoort zet het middel zeer terughoudend en selectief in en niet in de directe omgeving van open water.
Binnen het project wordt dit najaar een relatief grote hoeveelheid glyfosaat aangebracht.


Hoe kan ik zien of de Japanse duizendknoop in mijn buurt/omgeving al met glyfosaat behandeld is?

Via www.amersfoort-in-beeld.nl kunt u bekende groeiplaatsen opzoeken. Er wordt gedurende de behandeling - tussen augustus en oktober - een knalroze kleurstof aan de glyfosaatoplossing toegevoegd zodat goed zichtbaar welke stengel geïnjecteerd is. Om te beoordelen of de plant behandeld is zoekt u naar een gaatje in de stengel op zo’n 30-40 cm hoogte. Als de planten te klein zijn voor een injectie, wordt de stengel afgeknipt en aan de bovenzijde ingesmeerd met de roze glyfosaatoplossing.




Kan ik mijn kinderen laten spelen bij speelplaatsen waar in de omgeving chemisch behandeld is?

U kunt u uw kinderen veilig laten spelen op speelplaatsen. We injecteren het middel in de stengel waardoor het niet in contact komt met de omgeving. We vinden we het belangrijk om u te informeren, daarom worden er bij groeiplaatsen in de directe omgeving van speelplaatsen tijdelijk waarschuwingsinformatiebordjes geplaatst. Op www.amersfoort-in-beeld.nl kunt u zien of er een groeiplaats in de buurt van uw speelplaats aanwezig is.

Kan ik mijn hond uitlaten in net-behandelde groenstroken?

Wij raden het uitlaten van honden in behandelde gebieden af. Hoewel de gebruikte toepassingsmethode omgevingscontact zo goed als uitsluit is het mogelijk dat er glyfosaatresten op uw hond terecht komen. Mocht u of uw hond in contact zijn gekomen met het middel, spoel en was het dan thuis goed af met zeep. Treedt er op de contactlocatie toch een (huid)reactie op, raadpleeg dan uw huisarts of dierenarts. Bij oogcontact altijd een (dieren)arts inschakelen.

De effecten van glyfosaat voor mensen zijn discutabel, waarom past de gemeente Amersfoort het dan toch toe in de bestrijding van de Japanse duizendknoop?

De Japanse duizendknoop is een buitengewoon moeilijk te doden plant. Hij maakt erg gemakkelijk uitlopers en slaat veel voedsel op in zijn wortels waardoor andere bestrijdingsmiddelen en –methoden niet werken wanneer er wortelresten achterblijven. Ook werken veel biologische bestrijdingsmiddelen alleen op de bovengrondse delen van de planten waardoor het ondergrondse wortelgestel blijft leven. De Japanse duizendknoop veroorzaakt dusdanige risico’s dat we het erg belangrijk vinden alle planten helemaal te doden. Het uitgraven van alle planten is technisch zeer moeilijk (bijvoorbeeld omdat de wortels in de onderlaag van een asfaltweg zijn gegroeid) en kostbaar. Alleen met bestrijdingsmiddelen die glyfosaat bevatten bereiken we een effectieve bestrijding die betaalbaar is.


Hoewel de gemeente Amersfoort de ambitie heeft om zonder inzet van chemische middelen de openbare ruimte te beheren kiezen we er in dit, zeer specifieke, geval voor om glyfosaat in te zetten. Op 7 februari 2017 heeft het College hiervoor apart een besluit (Collegevoorstel en besluit) genomen. Het gebruikte product is tallowaminevrij (deze hulpstof is sinds augustus 2016 verboden) en wordt volgens alle wettelijke voorschriften toegepast.

Waarom wordt er voor een chemische bestrijding gekozen en niet voor een alternatief?

Er zijn veel manieren onderzocht om de plant te bestrijden, bijvoorbeeld afdekken, maaien, onder water zetten of laten begrazen met schapen of varkens. Deze methodes blijken niet voldoende effectief, de plant is zo sterk dat maaien maaien of begrazen overleeft.

Groeiplaatsen volledig afgraven werkt, de kosten hiervan zijn echter zeer hoog, mede omdat we alle grond die we uitgraven moeten verbranden. Het gevolg hiervan is dat ook het plaatselijke bodemleven verdwijnt. Bovendien zouden er bomen in de groeiplaatsen moeten worden gekapt, iets wat we als gemeente niet willen. Dit maakt dat uitgraven van de planten voor de gemeente geen reële oplossing is als bestrijdingsmethode.

Uit alle onderzoeken (en op basis van eigen ervaringen) blijkt dit dat de inzet van een glyfosaathoudende onkruidbestrijder de enige een effectieve en betaalbare methode om de planten te bestrijden. Het middel werkt zeer selectief wanneer het in de plant wordt gespoten waardoor andere planten en bomen in de omgeving behouden blijven.



Ik wil geen gemeentelijke glyfosaatbehandeling op mijn terrein, wat kan ik zelf doen?

De gemeente biedt aan om de Japanse duizendknoop in tuin of op uw terrein gratis te behandelen met glyfosaat. Indien u deze behandeling niet wenst maar de planten wel wilt bestrijden kunt u het volgende doen:

  • Gedurende enkele jaren alle bovengrondse stengels uittrekken en proberen zoveel mogelijk wortels te rooien.
  • De planten geheel uit te graven. Hierbij is het belangrijk dat alle wortelresten worden weggehaald. Een worteltje van 1 cm met hierop een groeiknoop loopt weer uit en vormt een nieuwe plant. Let goed op of er geen planten in de omgeving van gebouwen of woningen groeien. De sterk borende wortels groeien zeer eenvoudig door kieren en scheuren de constructie in!

Gooi plant- en wortelresten niet in de groene container of op de composthoop! De planten zijn bijzonder sterk en lopen weer uit waardoor het probleem zich verspreid.

Wij vragen u om de locatie wel aan ons door te geven omdat we het erg belangrijk vinden een goed overzicht houden van alle groeiplaatsen.