Eikenprocessierups

De eikenprocessierups zorgt dit jaar voor meer klachten dan ooit. Met man en macht werken we momenteel aan de bestrijding van de rups.

Eikenprocessierups

Dit jaar zijn er in Nederland veel meer rupsen dan andere jaren en dat geldt ook voor Amersfoort. Die zitten bovendien meer verspreid over de gehele eikenboom, laag én hoog; daarom duurt de bestrijding langer dan we zouden willen. Hoe dan ook gaan de bestrijders langs alle eiken in de stad. De eikenprocessierups verspreidt brandharen die kunnen zorgen voor klachten als jeuk, huiduitslag of irritatie aan ogen of luchtwegen. Blijf daarom uit de buurt van bomen waar de rupsen zitten. Zit, lig of speel er niet onder! Dat geldt ook voor huisdieren, want ook zij kunnen er last van hebben.

Eikenbomenkaart en planning

Op de eikenbomenkaart kunt u zien wat de huidige situatie is in het bestrijden van de eikenprocessierups. De kaart wordt dagelijks bijgewerkt met de nieuwste informatie. Let op: deze kaart bevat alleen de eiken in het stedelijk gebied (de wijken). De eiken aan de randen van de stad en het buitengebied staan daar niet op. De bestrijdingstijd per boom is erg verschillend. Dit hangt af hoeveel nesten er in de boom zitten en of deze nesten vanaf de grond of met een hoogwerker bestreden moeten worden. Het is daarom niet mogelijk om een exacte planning te geven. We streven ernaar om eind juli klaar te zijn met de bestrijding van de rups in het stedelijk gebied. Door de hoeveelheid eiken kunnen wij niet iedere boom markeren met een lint. Kijk dus goed uit!

Eikenprocessierups herkennen

Eikenprocessierups

Eikenprocessievlinder

Dit zijn de eikenprocessierups en de eikenprocessievlinder. De rups komt voor in eiken en in bomen die naast eiken staan. De rupsen hebben lange, witte ‘haren’. De vlinders hebben donkere dwarslijnen en vliegen tot september.

De eitjes komen in april of mei uit, tegelijk met de eerste bladeren van de eik. De rupsen zijn dan oranjeachtig gekleurd. De kleur van de rupsen verandert in een grijsgrauw met witte ‘haren’. Na de derde vervelling krijgen de rupsen de donkere brandharen op de rug.

De rupsen vervellen 6 of 7 keer voordat ze in een onopvallende nachtvlinder veranderen. Begin september zetten de vrouwtjesvlinders hun eitjes af in de toppen van eikenbomen.

Bestrijding op openbaar terrein

We controleren alle eiken op openbaar terrein. Als bij de controles rupsen worden gevonden, krijgt de boom een rood-witte sticker of lint als merkteken. Een aannemer krijgt dan de opdracht om de rups te bestrijden. Tegelijkertijd controleert hij ook de naastgelegen eiken zonder merkteken. Waar nodig behandelt hij ook die bomen. Zit er een merkteken op de boom? Wees dan voorzichtig. Raak de boom niet aan en ga er niet onder zitten, liggen of onder spelen. Ook is het belangrijk huisdieren uit de buurt van de boom te houden.

Eikenprocessierups bij speeltuinen en op schoolterreinen

Ziet u eikenprocessierupsen in bomen in de openbare ruimte bij speeltuinen of schoolpleinen? Meld het dan. Deze melding krijgt voorrang.

Melding doen

Bestrijding op uw eigen terrein

Ziet u eikenprocessierupsen in bomen op uw eigen terrein? Dan bent u zelf verantwoordelijk voor bestrijding. We raden u af om het zelf te doen. U kunt het beste een gespecialiseerd bedrijf, bijvoorbeeld een hovenier, boomverzorger of ongediertebestrijder bellen om de nesten te laten weghalen.

Wat te doen bij contact met de eikenprocessierups

Bent u in contact geweest met de eikenprocessierups? Voorkom dan dat de brandharen zich verder verspreiden. De GGD regio Utrecht geeft hierover het volgende advies:

  • Strip de huid direct na blootstelling met plakband
  • Spoel daarna de huid en je ogen met lauw water
  • Was besmette kleding grondig (het liefst op 60 graden)

Meestal verdwijnen de klachten binnen enkele dagen tot 2 weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen tegen de jeuk verlichting geven. Zijn de klachten ernstiger of houden ze langer aan, dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan.

Honden en katten hebben vanwege hun beschermende vacht minder last van jeuk door de brandharen van de rups. Wel is er kans op irritatie van ogen, neus en bek. Is uw hond of kat in aanraking geweest met de eikenprocessierups? Spoel de bek van uw hond of kat met water. Het is verstandig hierbij handschoenen te dragen om zelf geen irritaties te krijgen. Neem contact op met een dierenarts als uw huisdier klachten blijft houden.

Proef met ecologische bestrijding

De komende drie jaar loopt op een aantal locaties in de gemeente een proef om de rupsen ook op andere manieren aan te pakken. De proef vindt plaats in vier gebieden (zie onderstaande kaartjes) in het buitengebied of de stadsrand. Het gaat om eiken aan de Koedijkerweg, de Hogeweg, de Oude Zevenhuizerstraat en de Bergenboulevard. Dit zijn gebieden waar niet al te veel fiets- en voetverkeer wordt verwacht.

Oude Zevenhuizerstraat

Koedijkerweg

Hogeweg

Valutaboulevard

De proef richt zich op het verbeteren van de leefomstandigheden van vogels, insecten en vleermuizen die de larve, rups en vlinder opeten. Ook zetten we in besmette eiken larven van de gaasvlieg en het tweestippelig lieveheersbeestje uit. Zij voeden zich met de eitjes en larven van rups. Gedurende het seizoen worden deze gebieden regelmatig gecontroleerd. In het najaar wordt een vlindertelling uitgevoerd door het zetten van hormoonvallen. Aan het begin en eind van het proefgebied wordt voor bezoekers en passanten een bord geplaatst met informatie over de proef.

Gaasvliegje

Tweestippelig lieveheersbeestje
Meer informatie over de proef vindt u in het nieuwsbericht.

Kaart

Op de eikenbomenkaart kunt u zien wat de huidige situatie is in het bestrijden van de eikenprocessierups. De kaart wordt dagelijks bijgewerkt met de nieuwste informatie. Let op: deze kaart bevat alleen de eiken in het stedelijk gebied (de wijken). De eiken aan de randen van de stad en het buitengebied staan daar niet op. Door de hoeveelheid eiken kunnen wij niet iedere boom markeren met een lint. Kijk dus goed uit!

Landelijke website

Op de website van het landelijk kennisplatform Processierups vindt u nieuws en antwoorden op veelgestelde vragen.