Betrek buren en andere belanghebbenden bij uw plan

Informatie over participatie, voor initiatiefnemers.

Wilt u een aanbouw aan uw huis maken, nieuwe woningen bouwen of een zonneveld aanleggen? Dan heeft u niet alleen met de gemeente of andere overheden te maken. Het is ook belangrijk dat u praat met de buren en andere mensen die een belang hebben. We noemen dat participatie. De gemeente hecht daar veel waarde aan. Als u deze gesprekken niet voert, kan de gemeente u alsnog vragen dat te doen voordat zij uw vergunningaanvraag beoordeelt.

Waarom praten?

Een ideaal plan of initiatief scoort 100% op elk van deze drie punten:

  • U kunt bouwen of maken wat u graag wilt, binnen uw financiële mogelijkheden;
  • Het voldoet aan alle regels en/of draagt bij aan doelen die de gemeente of andere overheden stellen voor de stad, zoals woningbouw en duurzaamheid;
  • Het past goed in de omgeving, of draagt er zelfs aan bij.

Voor het derde punt is het nodig dat u zich verdiept in de omgeving en met de buren en andere belanghebbenden praat. Hoe vinden zij dat uw plan past in de omgeving? Wat speelt er in de omgeving? Hoe kan uw plan misschien iets bijdragen aan de omgeving of aan toekomstige ontwikkelingen? Met welke punten kunt u rekening houden om uw plan beter te laten passen?

Met wie praten?

U praat met de mensen die mogelijk last of plezier van uw plan hebben. Maak een lijst van mensen die iets van uw plan gaan merken. Wie gaan er gebruik maken van uw plan? Wie hebben er iets aan? Voor wie verandert het uitzicht? Komen er meer auto’s in de straat? Komt er meer geluid of geur? Komt er meer schaduw? Wie merken daar iets van? Dat zijn de mensen waar u mee moet praten.

Bij grote bouwplannen moet u verder kijken dan uw buren. Denkt u dan bijvoorbeeld ook aan belangenorganisaties of andere belanghebbenden in de buurt zoals scholen of winkels.

Wat is het beste moment om met buren en andere belanghebbenden te praten?

U kunt het beste zo vroeg mogelijk beginnen met het gesprek. Als u een idee heeft, kunt u eens polsen hoe de buren daarover denken. Misschien hebben zij direct al wensen of aandachtspunten, misschien willen zij liever eerst een schets of iets verder uitgewerkt idee zien. Misschien willen zij vanuit een eigen idee met u samenwerken. 

Als uw idee niet in het gemeentelijke bestemmingsplan past, kunt u ook eerst aan de gemeente vragen of uw idee überhaupt wenselijk is. Zie voor de te nemen stappen ‘Stappen van intake tot vergunning’. Als u voor die tijd met uw buren spreekt, is het goed om aan te geven dat u nog geen idee heeft hoe de gemeente erover denkt. Welk moment u ook kiest: praat met uw omgeving als er nog ruimte is om wensen en ideeën mee te nemen. Dus ruim voordat u een uitgewerkt plan heeft.

Kan een plan alleen doorgaan als iedereen het ermee eens is?

Nee. In het beste geval kan iedereen zich vinden in het uiteindelijke plan, maar dat is geen verplichting. Het is ook niet altijd mogelijk; soms liggen belangen zo ver uit elkaar dat deze niet goed verenigbaar zijn. De gemeente maakt uiteindelijk een afweging tussen alle belangen: uw belang, de regels en beleidsdoelen en de belangen van de omgeving. Belangrijk is dat u als initiatiefnemer kijkt waar u de buren en belanghebbenden tegemoet kunt komen. Kortom: wat u wél kunt doen. Ook daar kijkt de gemeente naar bij de beoordeling van de vergunningaanvraag.

Verslag van participatie

Bij uw uiteindelijke vergunningaanvraag geeft u aan of u uw buren en andere belanghebbenden heeft betrokken. Zo ja, dan levert u bij uw vergunningaanvraag een verslag aan van de participatie: met wie heeft u gesproken, wat kwam daaruit, hoe heeft u dat meegenomen in uw plan? Als u bepaalde wensen of ideeën niet mee kon nemen, waarom kon dat niet?

Wat doet de gemeente hiermee?

Voor de gemeente is het belangrijk om alle belangen rondom een plan goed in beeld te hebben en zo een zorgvuldig besluit te kunnen nemen. Als u op een zorgvuldige manier de buren en andere belanghebbenden betrekt en hun wensen en ideeën voor zover mogelijk meeneemt in uw plan en daar verslag van doet, geeft dat de gemeente inzicht in hoe de buurt naar de plannen kijkt. Als de gemeente daar te weinig inzicht in heeft gekregen, kan de gemeente u vragen alsnog participatie te doen, of kan de gemeente het zelf doen. Dat vertraagt vanzelfsprekend de besluitvorming. Als u uw plan aan een Omgevingstafel bespreekt, kan de gemeente daar eventueel ook belanghebbenden bij uitnodigen.

Tips voor participatie

Om u verder te helpen, hebben we deze tips en voorbeelden voor u.

Participatie bij complexe ruimtelijke ontwikkelingen

Voor de meest complexe ruimtelijke ontwikkelingen heeft de gemeente Amersfoort een stappenplan vastgesteld voor participatie en besluitvorming. Dit stappenplan maakt onderdeel uit van de participatiegids. Of een ontwikkeling complex is, wordt besproken aan de intaketafel. Zie ‘Stappen van intake tot vergunning’ voor meer informatie hierover. Bij complexe ontwikkelingen werkt u als initiatiefnemer samen met een gemeentelijke projectmanager en overlegt u met hem of haar ook over de te nemen stappen om bewoners en andere belanghebbenden op een goede manier te betrekken.