Duurzame energie uit asfalt

Op deze projectpagina lees en zie je meer over het hoe en waarom van asfaltcollectoren en het verwarmen van gebouwen.

Een techniek met zonnecollectoren in een weg helpt de C02-uitstoot terug te dringen. Met het plaatsen van collectoren in een nieuwe asfaltweg kunnen we energie opwekken en daarmee water verwarmen en de CO2-uitstoot verminderen. Na uitvoerig onderzoek stelt het College van burgemeester en wethouders nu aan de gemeenteraad voor om deze techniek voor het eerst in te zetten bij de Westelijke Ontsluiting. Deze weg wordt binnenkort aanbesteed. Door dit systeem aan te leggen in de weg, kunnen bedrijven en instellingen in de directe omgeving worden verwarmd zonder gas. Een eerste inventarisatie bij ondernemers in de buurt laat zien dat er zeker interesse is voor deze vorm van warmte.

Wat levert het op?

  • De verwachte opbrengst is vergelijkbaar met de warmtevraag van 1.500 tot 2.000 woningen. We focussen ons in eerste instantie op het verwarmen (en koelen) van grote bedrijven en instellingen in de buurt van de Westelijke Ontsluitingsweg.
  • Het plaatsen van collectoren in asfalt van een te realiseren weg heeft weinig impact op de ruimte. Zeker als je dit vergelijkt met de ruimtelijke impact van zonneweides en windturbines. De energie die wordt opgewekt uit deze asfaltcollectoren is te vergelijken met drie windturbines.
  • De asfaltcollectoren met leidingen in de weg zorgen er ook voor dat in de winter de weg niet bevriest. Ook de fietsbrug over het spoor krijgt asfaltcollectoren en blijft zo ijsvrij. Tot slot, het onderhoud zal lager zijn omdat de temperatuur van de weg constanter is.

De techniek is niet nieuw en reeds succesvol op andere plaatsen toegepast. Wat wel nieuw is, is de schaal waarop de techniek nu wordt toegepast. Op deze manier leren we hoe het hele systeem van asfaltcollector tot en met verwarming van een gebouw werkt en wat dat betekent voor het verder uitrollen in Amersfoort of de provincie.

Hoe werkt het?

De werking van collectoren met buizen in asfalt lijkt op vloerverwarming, maar dan omgekeerd. Door de zonnecollectoren in het asfalt wordt het water in de leidingen verwarmd. De collectoren halen energie uit de zon, uit de omgeving van het asfalt én uit de warmte die ontstaat door de auto’s die over de weg rijden. Het verwarmde water wordt opgeslagen in de grond en in de winter gebruikt om de gebouwen te verwarmen en de weg op temperatuur te houden. In de winter wordt het koude water in de grond opgeslagen, waarmee in de zomer gebouwen en de weg weer gekoeld kunnen worden. Op de beide plaatjes hierboven zie je een schematische afbeelding van de werking in de zomer en winter.

Deze techniek van asfaltcollectoren wordt op kleinere schaal in ons land succesvol toegepast. Bijvoorbeeld in ‘Het Waerdse Energie Circuit’ in Heerhugowaard (NH) en op diverse bedrijventerreinen en parkeerplaatsen.

Voor wie?

De focus ligt in allereerst op het verwarmen van onderwijs- en zorginstellingen, sportaccommodaties, gebouwen van Defensie, scholen en bedrijven in de directe omgeving, zoals onderaan deze pagina schematisch is weergegeven. Met de ondernemers in de buurt zijn al gesprekken gevoerd om te kijken of er überhaupt belangstelling is. Hieruit bleek dat, bij gelijkblijvende kosten van de huidige verwarming op gas, er genoeg markt is voor deze duurzame warmtebron.

Wat zijn de investeringen en vervolgstappen?

De investeringskosten voor het totale energiesysteem zoals afgebeeld in het schema worden geschat op circa € 14 mln. Deze investeringen worden volgens onderzoek (een voorlopige business case) grotendeels via de exploitatie van de warmte terugverdiend. Hiervoor zoekt de gemeente, na akkoord van de Raad, op termijn een exploitant.

Het College van B & W vraagt nu de Raad een reservering van €1 mln. zodat de asfaltcollectoren mee worden genomen in de aanbesteding. Deze aanbesteding en gunning loopt tot en met september 2020 en wordt gedaan door ProRail.

Later in het traject, als er groen licht is voor de aanleg van de asfaltcollectoren en een realistische business case met een exploitant, vraagt het College aan de Raad nog een investering in de startkosten. Omdat deze techniek nog niet op deze schaal is toegepast, is het ook voor de provincie interessant om te leren van de ervaringen die hier worden opgedaan.

In de tussentijd gaat de gemeente met potentiele afnemers in de directe omgeving verder in gesprek. Informatie over de asfaltcollectoren aan omwonenden loopt mee met de verdere communicatie over de aanleg van de weg.

Schematische voorstelling van het plangebied:

Meer informatie?

Voor vragen over het systeem kunt u terecht bij de gemeentelijke projectleider: Matteo de Visser